ZNP interweniuje ws. działań władz samorządowych Chmielnika

20 października 2011 r.

Sz. Pan

Jacek Jezierski

Prezes Najwyższej Izby Kontroli

Zarząd Główny Związku Nauczycielstwa Polskiego występuje do Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z wnioskiem o wszczęcie postępowania kontrolnego dotyczącego legalności, gospodarności i rzetelności gospodarowania środkami publicznymi przez Gminę Chmielnik (województwo świętokrzyskie).

Wątpliwości budzi kwestia wydatkowania przez Gminę Chmielnik środków publicznych pochodzących z części oświatowej subwencji ogólnej w sposób sprzeczny z obowiązującym prawem, polegającym na niewykonaniu niektórych zadań szkolnych, związanych z prowadzeniem szkół, a więc naruszeniem § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz.U. Nr 249 poz. 1659). W szczególności naruszenie polega na niewydatkowaniu środków subwencji oświatowej na zadania szkolne związanych z prowadzeniem bibliotek szkolnych.

1. Podstawą wystąpienia do Prezesa Najwyższej Izby Kontroli są zmiany organizacyjne w strukturze szkół prowadzonych przez Gminę Chmielnik, polegające na przejęciu prowadzenia świetlic i bibliotek przez Chmielnickie Centrum Kultury. Przejęcie to nastąpiło na podstawie porozumienia nawiązanego pomiędzy dyrektorami szkół a dyrektorem Chmielnickiego Centrum Kultury. Jednocześnie w tym samym czasie dyrektor Chmielnickiego Centrum Kultury wystąpił do nauczycieli świetlic i bibliotek szkolnych z propozycją nawiązania umowy o pracę. Działania dyrektorów szkół, jak i dyrektora Chmielnickiego Centrum Kultury, bezpośrednio są powiązane z ustnymi poleceniami organu prowadzącego, zmierzającymi w sposób całkowicie bezprawny i bezpodstawny do likwidacji szkolnych bibliotek. Takie postępowanie jest rażącym naruszeniem obowiązującego prawa.

Zgodnie z treścią art. 67 ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.) do realizacji zadań statutowych szkoła publiczna powinna zapewnić uczniom możliwość korzystania z biblioteki. Wskazanie statutu szkoły jako źródła obowiązku, o którym mowa w art. 67 ust. 1 pkt. 2 i 3 u.s.o., wyraźnie łączy wykonywanie zadań związanych z prowadzeniem biblioteki ze szkołą. Jednocześnie nie jest możliwa realizacja tegoż celu statutowego szkoły poprzez inny podmiot, jakim jest Chmielnickie Centrum Kultury. Nie można bowiem wyzbyć się obowiązku ustawowego i jednocześnie realizować go poprzez działanie innego podmiotu. Potwierdzają to regulacje prawne rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz.U. Nr 61 poz. 624 ze zm.), które wprost stwierdzają, że to właśnie szkoła ma obowiązek zorganizować w szkole bibliotekę, zaś statut szkoły określa szczegółowo organizację biblioteki szkolnej i zadania nauczyciela bibliotekarza.

Na bezwzględny obowiązek prowadzenia biblioteki szkolnej wskazuje także treść art. 22 ust. 1 zd. drugie ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz.U. Nr 85 poz. 539 ze zm.) – dalej u.o.b. Przepis ten podnosi także, iż biblioteki szkolne oraz biblioteki innych placówek systemu oświaty służą realizacji programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej i informacyjnej dzieci i młodzieży oraz kształceniu i doskonaleniu nauczycieli. Ponadto z treści art. 13 ust. 7 u.o.b. wynika, że biblioteki publiczne nie mogą być łączone z innymi instytucjami oraz z bibliotekami szkolnymi i pedagogicznymi.

2. Organy Gminy Chmielnik nie wykonały polecenia Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 28 czerwca 2011 r. (sygn. PNK.III.021.1.113.2001), dotyczącego podjęcia działań zmierzających do ustanowienia stanu zgodnego z prawem w zakresie przywrócenia bibliotek w szkołach prowadzonych przez tę Gminę.

Działania organów Gminy Chmielnik rażąco naruszają obowiązujące prawo oraz są całkowicie pozbawione podstawy prawnej, co stoi w sprzeczności z treścią zasady, określonej w art. 7 Konstytucji RP, stwierdzającej, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Niewykonanie polecenia Wojewody Świętokrzyskiego przez organy Gminy Chmielnik (lub niektórych jej przedstawicieli) jest przykładem całkowitego lekceważenia obowiązującego porządku prawnego oraz przekroczeniem uprawnień funkcjonariusza publicznego ze szkodą dla interesu publicznego. W omawianej sprawie występuje więc poważne podejrzenie popełnienia przez przedstawicieli organów Gminy Chmielnik przestępstwa określonego w treści art. 231 Kodeksu karnego.

3. W związku z tym, że w omawianej sprawie powstają wątpliwości co do legalności, gospodarności i rzetelności gospodarowania środkami publicznymi i mieniem publicznym przez Gminę Chmielnik na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1994r. o Najwyższej Izbie Kontroli (tekst jedn.: Dz.U. z 2007r. Nr 231 poz. 1701 ze zm.), Zarząd Główny ZNP wnosi o zbadanie prawidłowości przeznaczenia środków publicznych przez tę Gminę na cele niezwiązane z zadaniem na jaki zostały one przeznaczone. ZNP jednocześnie wnosi o sformułowanie stosownych wystąpień do właściwych organów państwa ze wskazaniem wyników pokontrolnych.

Z poważaniem

Sławomir Broniarz /-/

Prezes ZNP



20 października 2011 r.

Sz. Pani

Małgorzata Muzioł

Świętokrzyski Kurator Oświaty

Zarząd Główny Związku Nauczycielstwa Polskiego występuje do Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty z wnioskiem o polecenie w formie decyzji dyrektorom szkół prowadzonych przez Gminę Chmielnik usunięcia uchybień w sprawie likwidacji bibliotek szkolnych, na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.) – dalej u.s.o.

Należy zaznaczyć, że nieusunięcie w zakreślonym przez Kuratora terminie wskazanych uchybień, powinno skutkować wnioskiem do organu prowadzącego o odwołanie dyrektora z funkcji bez wypowiedzenia, na podstawie art. 34 ust. 2a u.s.o. Wówczas organ prowadzący odwołuje dyrektora z zajmowanej funkcji w związku z dyspozycją art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.s.o.

Uzasadnienie

Podstawą wystąpienia do Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty są zmiany organizacyjne w strukturze szkół, polegające na przejęciu prowadzenia świetlic i bibliotek przez Chmielnickie Centrum Kultury. Przejęcie to nastąpiło na podstawie porozumienia nawiązanego pomiędzy dyrektorami szkół a dyrektorem Chmielnickiego Centrum Kultury. Jednocześnie w tym samym czasie dyrektor Chmielnickiego Centrum Kultury wystąpił do nauczycieli świetlic i bibliotek szkolnych z propozycją nawiązania umowy o pracę.

Działania dyrektorów szkół, jak i dyrektora Chmielnickiego Centrum Kultury, bezpośrednio są powiązane z ustnymi poleceniami organu prowadzącego, zmierzającymi w sposób całkowicie bezprawny i bezpodstawny do likwidacji szkolnych bibliotek. Takie postępowanie jest rażącym naruszeniem obowiązującego prawa. Zgodnie z treścią art. 67 ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.) do realizacji zadań statutowych szkoła publiczna powinna zapewnić uczniom możliwość korzystania z biblioteki i świetlicy. Wskazanie statutu szkoły jako źródła obowiązku, o którym mowa w art. 67 ust. 1 pkt. 2 i 3 u.s.o., wyraźnie łączy wykonywanie zadań związanych z prowadzeniem biblioteki ze szkołą. Jednocześnie nie jest możliwa realizacja tegoż celu statutowego szkoły poprzez inny podmiot, jakim jest Chmielnickiego Centrum Kultury. Nie można bowiem wyzbyć się obowiązku ustawowego i jednocześnie realizować je poprzez działanie innego podmiotu. Potwierdzają to regulacje prawne rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz.U. Nr 61 poz. 624 ze zm.), które wprost stwierdzają, że to właśnie szkoła ma obowiązek zorganizować w szkole bibliotekę, zaś w statut szkoły określa szczegółowo organizację biblioteki szkolnej i zadania nauczyciela bibliotekarza.

Bezwzględny obowiązek prowadzenia biblioteki szkolnej wskazuje także art. 22 ust. 1 zd. drugie ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz.U. Nr 85 poz. 539 ze zm.) – dalej u.o.b. Przepis ten podnosi także, iż biblioteki szkolne oraz biblioteki innych placówek systemu oświaty służą realizacji programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej i informacyjnej dzieci i młodzieży oraz kształceniu i doskonaleniu nauczycieli. Ponadto z treści art. 13 ust. 7 u.o.b. wynika, że biblioteki publiczne nie mogą być łączone z innymi instytucjami oraz z bibliotekami szkolnymi i pedagogicznymi. W związku z powyższym wniosek ZG ZNP jest zasadny.

Z poważaniem

Sławomir Broniarz /-/

Prezes ZNP