WARUNKI PRACY I ZATRUDNIENIA

PEDAGOG W ŚWIETLE PRAWA

Instytucję pedagoga szkolnego wprowadzono w roku szkolnym 1973/1974. Celem pracy pedagoga miało być uzupełnianie, rozszerzanie i pogłębianie działalności dydaktyczno-wychowawczej i opiekuńczej nauczycieli.
Zalecono powoływać na to stanowisko osoby posiadające :

• wykształcenie wyższe pedagogiczne,
• co najmniej 3-letni staż pracy w szkole lub innej placówce oświatowo- wychowawczej,
• osiągające dobre wyniki w pracy opiekuńczo-wychowawczej.

Rozporzadzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 8 grudnia 2004 r.w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności, umieszcza pedagoga szkolnego w dziale Specjaliści szkolnictwa i wychowawcy gdzie indziej niesklasyfikowani pod numerem 235907. W dziale tym znalazły się następujące zawody :

• 235901 Nauczyciel bibliotekarz.
• 235902 Nauczyciel konsultant.
• 235903 Nauczyciel logopeda.
• 235904 Nauczyciel psycholog.
• 235905 Nauczyciel - specjalista terapii pedagogicznej.
• 235906 Nauczyciel w placówkach pozaszkolnych.
• 235907 Pedagog szkolny.
• 235908 Wychowawca w placówkach oświatowych, wychowawczych i opiekuńczych.
• 235910 Wykładowca na kursach (edukator, trener).
• 235990 Pozostali specjaliści szkolnictwa i wychowawcy gdzie indziej niesklasyfikowani.

Za organizację pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole odpowiada jej dyrektor i to od jego decyzji zależy zatrudnienie ( bądź nie ) pedagoga szkolnego. Nie jest to automatyczne zapełnianie etatu tak jak w przypadku np. nauczycieli przedmiotów.

Niezbędny wymiar zatrudnienia pedagoga w konkretnej szkole, jak również zakres jego zadań, determinują takie czynniki, jak:

• zapotrzebowanie na określone formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej ze strony uczniów, rodziców i nauczycieli,
• kwalifikacje i umiejętności wychowawców i nauczycieli zajęć edukacyjnych,
• dostępność do poradni psychologiczno-pedagogicznej lub poradni specjalistycznej.

Sytuacja poszczególnych szkół w ww, aspektach jest z oczywistych przyczyn, zróżnicowana nie tylko w skali kraju, ale niejednokrotnie również w ramach tej samej miejscowości, czy Gminy. Z tego względu nie jest możliwe ustanowienie z poziomu centralnego takich rozwiązań organizacyjnych, które będą każdorazowo adekwatne do potrzeb lokalnych. W pełni zasadne jest zatem pozostawienie podjęcia decyzji o zatrudnieniu (bądź nie) pedagoga szkolnego w kompetencji dyrektora szkoły.

( Warszawa 13.03.2009, fragment odpowiedzi jakiej udzielił podsekretarz stanu Zbigniew Włodkowski w/z Ministra Edukacji Narodowej na pismo Rzecznika Praw Dziecka, Marka Michalaka, w sprawie zapewnienia wszystkim uczniom możliwości pełnego korzystania z pomocy szkolnych pedagogów).

Warto zauważyć, że podczas gdy w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach w § 15 ust.2 znajdujemy zapis : w przedszkolu, szkole i placówce mogą być zatrudnieni pedagog, psycholog i logopeda. W szkole i placówce może być zatrudniony również doradca zawodowy, to w projekcie najnowszego rozporządzenia ( z 5 sierpnia 2010 ) zapisu takiego już nie ma.
W uzasadnieniu do projektu czytamy :

usunięto przepis § 15 ust. 2 obecnie obowiązującego rozporządzenia, określający, że w przedszkolu, szkole i placówce mogą być zatrudnieni pedagog, psycholog, logopeda i doradca zawodowy. W projekcie rozporządzenia używa się określenia "specjaliści" których zatrudnia dyrektor, stosownie do potrzeb. Pośrednio zostali oni zdefiniowani poprzez zadania, które mają realizować. Pojęcie "specjaliści" daje szerszą możliwość reagowania na potrzeby ucznia i przydzielania zajęć z takim uczniem innym, nie wymienionym z nazwy w dotychczasowym rozporządzeniu.

Wspomniany projekt określa jednak specyficzne i wspólne dla psychologa i pedagoga szkolnego zadania ( § 7 ust. 3 ), a w § 2 ust. 2 stanowi, że pomoc psychologiczno-pedagogiczna jest udzielana przez nauczycieli i specjalistów, co w sposób pośredni wskazuje na możliwość zatrudnienia w szkole pedagoga lub/i psychologa.

CZAS PRACY

Czas pracy pedagogów, psychologów i logopedów nie został określony ustawowo w Karcie Nauczyciela, tak jak nauczycieli przedmiotów. Natomiast artykuł 42 ust. 7 pkt.3 K.N nadaje w tym zakresie kompetencje organowi prowadzącemu, stanowiąc, że organ prowadzący szkołę po uzyskaniu opinii organu nadzoru pedagogicznego określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć, między innymi pedagogów, psychologów i logopedów.

Wyniki badania ankietowego przeprowadzonych przez Sekcję Poradnictwa i Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej ZG ZNP w czerwcu 2008 r. wykazały, że tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli pedagogów szkolnych – ustalany przez organ prowadzący szkołę – jest zróżnicowany. Zdecydowana większość respondentów ( 88 % ) realizuje pensum w wymiarze 20 godzin tygodniowo, w przypadku 12 % badanych jest ono różne, w większości wyższe niż 20 godz., np. 22 godz. czy 26 godz.

Pedagodzy szkolni zobowiązani są również do wywiązania się z realizacji przepisu art. 42 ust. 2 pkt 2 lit. a i b Karty Nauczyciela, tzn. do prowadzenia dodatkowych zajęć opieki świetlicowej lub zajęć w ramach godzin przeznaczonych w ramowych planach nauczania do dyspozycji dyrektora szkoły ( szkoły podstawowe i gimnazja - 2 godziny w tygodniu, szkoły ponadgimnazjalne - 1 godzina w tygodniu ).
Stanowisko MEN w sprawie sposobu wykonania przepisu art. 42 ust. 2 pkt 2 lit. a i b ustawy - Karta Nauczyciela.
Zajęcia te powinny wychodzić naprzeciw indywidualnym potrzebom uczniów poprzez : udzielanie im pomocy w przezwyciężaniu trudności, rozwijaniu zdolności lub pogłębianiu zainteresowań, a także poprzez sprawowanie nad nimi opieki, zależnie od potrzeb.
Wspomagając się tymi godzinami szkoła podstawowa i gimnazjum może również wzbogacić ofertę świetlicy.
Podjęcie decyzji w kwestii, jakie zajęcia będą realizowane w szkole w ramach tych godzin należy do kompetencji dyrektora szkoły. Nie można ich jednak przeznaczyć na :

• zajęcia obowiązkowe
• opiekę nad uczniami podczas ich dowozu do szkoły
• doraźne zastępstwa oraz nauczanie indywidualne.

Czas trwania zajęć, o których mowa zależy od ich charakteru :

• zajęcia dydaktyczne - 45 minut
• zajęcia opiekuńczo wychowawcze - 60 minut

Zajęcia te są rejestrowane i rozliczane - z wyłączeniem: ferii zimowych, ferii letnich, dni wolnych od pracy oraz przerw w nauce określonych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego - w okresach półrocznych w dziennikach zajęć pozalekcyjnych.

LIMITY ETATÓW

Dyrektor, zatrudniając pedagoga szkolnego, uwzględnia zasady organizacji pracy szkół w danym roku szkolnym opracowane przez organ prowadzący szkołę.

Określenie norm zatrudnienia pedagogów szkolnych ( ilość etatów w poszczególnych szkołach, pensum zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami ) należy do kompetencji organu stanowiącego danej jednostki samorządu terytorialnego ( rada gminy, rada powiatu ), który w myśl art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli zatrudnionych na stanowiskach związanych ze świadczeniem pomocy psychologiczno-pedagogicznej, w tym między innymi pedagogów szkolnych ( Warszawa 13.03.2009, fragment odpowiedzi jakiej udzielił podsekretarz stanu Zbigniew Włodkowski w/z Ministra Edukacji Narodowej na pismo Rzecznika Praw Dziecka, Marka Michalaka, w sprawie zapewnienia wszystkim uczniom możliwości pełnego korzystania z pomocy szkolnych pedagogów).

W roku szkolnym 2008/2009 w Gminie Kraków obowiązują następujące limity etatów.

Szkoły postawowe : pedagog szkolny (psycholog):nie mniej niż 0,5 etatu, a nie więcej niż 2 etaty.

Liczba uczniów	Wymiar etatu
do 299 uczniów	0,5
300 - 600 uczniów	1,0
601- 1000 uczniów	1,5
pow. 1000 uczniów	2,0

Gimnazja : pedagog szkolny (psycholog) nie mniej niż 1,0 etat, a nie więcej niż 2,5 etatu.

Liczba uczniów	Wymiar etatu
do 299 uczniów	1,0
300 - 600	1,5
601 - 1000	2,0
pow. 1000	2,5

Szkoły ponadgimnazjalne.

Liczba uczniów	Wymiar etatu
Do 299 uczniów	0,5
300 - 600 uczniów	1,0
601 - 1000 uczniów	1,5
powyżej 1000 uczniów	2

W ramach powyższego limitu może być zatrudniony na część etatu psycholog.

WARUNKI PRACY

Artykuł 29 Karty Nauczyciela w ustępie 1 stanowi ogólnikowo, że organ prowadzący szkołę obowiązany jest zapewnić szkole podstawowe warunki do realizacji przez nauczyciela zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.
Według ustępu 2. do tego artykułu, nauczycielowi przysługuje wyposażenie stanowiska pracy umożliwiające realizację dydaktyczno-wychowawczego programu nauczania. Ze znanej nam praktyki wynika, że pedagogowi szkolnemu przydziela się odrębny pokój, pozwalający w sposób nieskrępowany wykonywać pracę.

ZAROBKI

Zarobki pedagoga szkolnego kształtują się podobnie jak nauczycieli. Zależą od stażu pracy i posiadanych kwalifikacji oraz stopnia awansu zawodowego.

W latach 2005 -2008 średnia nauczycielska była wyższa od średniej krajowej. Ale pensje w gospodarce w ostatnich latach rosły szybciej - średnia zwiększyła się o ponad 40 proc. - i w 2009 roku średnie wynagrodzenie nauczycieli zrównało się ze średnią krajową.
Z danych firmy Sedlak&Sedlak wynika, że w 2009 roku co dziesiąty nauczyciel zarabiał miesięcznie poniżej 1,5 tys. zł brutto. Pensja co czwartego nie przekroczyła 1860 zł. 10 proc. najlepiej zarabiających dostaje ponad 3,8 tys. zł. - oczywiście brutto.

STOPIEŃ           AWANSU POZIOM WYKSZTAŁCENIA	stażysta	kontraktowy	mianowany	dyplomowany
magister z przygotowaniem pedagogicznym	1906 2039	1962 2099	2227 2382	2616 2798
magister bez przygotowania pedagogicznego, licencjat ( inżynier ) z przygotowaniem pedagogicznym	1677 1794	1718 1838	1941 2076	2278 2436
magister bez przygotowania pedagogicznego, licencjat ( inżynier ) z przygotowaniem pedagogicznym	1480 1583	1516 1622	1703 1822	1991 2129
pozostałe wykształcenie	1274 1363	1302 1393	1450 1551	1689 1807

14 lipca minister Katarzyna Hall podpisała rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy.
W załączniku do tego rozporządzenia - mającego wejść w życie 1 września 2010 r. - minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli ( drugi rząd kwot w tabeli ) są wyższe o 7% od kwot obowiązujących od 1 września 2009 r.

INFORMACJA DLA NAUCZYCIELI ( PEDAGOGÓW ) O MOCNYCH NERWACH
Ministerstwo Edukacji Narodowej informuje, że średnie wynagrodzenia ( brutto ) od 1 września 2010 r. dla nauczycieli będą się kształtować na następujących poziomach:

• dla nauczyciela stażysty: 2 447 zł ( 160 zł więcej od stawki aktualnie obowiązującej ),
• dla nauczyciela kontraktowego: 2 716 zł ( 178 zł więcej od stawki aktualnie obowiązującej ),
• dla nauczyciela mianowanego: 3 523 zł ( 230 zł więcej od stawki aktualnie obowiązującej ),
• dla nauczyciela dyplomowanego: 4 502 zł ( 294 zł więcej od stawki aktualnie obowiązującej ).