PEDAGOG SZKOLNY - pomoc materialna

POMOC MATERIALNA

Jednym z zadań pedagoga szkolnego jest zorganizowanie i koordynowanie pomocy materialnej dla znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej uczniów i ich rodzin.
Pedagog może – np. przy pomocy Samorządu Uczniowskiego – zorganizować zbiórkę odzieży i przyborów szkolnych, które będą rozdzielane między najbardziej potrzebujących. Może również poszukiwać sponsorów ( np. proboszczowie okolicznych parafii, zamożniejsi rodzice, firmy dostarczające żywność do stołówki szkolnej – tu warto nawiązać współpracę ze szkolna intendentką ), którzy finansowaliby paczki świąteczne czy obiady dla dzieci.
Zdarza się, że rodzina nie przekraczająca poziomu dochodu upoważniającego do sfinansowania obiadów przez MOPS z różnych względów z takiej pomocy nie chce lub nie może skorzystać lub też limit ten przekracza tylko formalnie a ewidentnie pomocy potrzebuje. W takich sytuacjach pomoc sponsorów jest bardzo potrzebna.
Pedagog powinien jednak przede wszystkim wykorzystać możliwości pomocy finansowej jakie daje ustawodawca.

STYPENDIA I ZASIŁKI

Zgodnie z zapisem w rozdziale 8a Ustawy o systemie oświaty uczniowi przysługuje prawo do pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa, budżecie właściwej jednostki samorządu terytorialnego oraz ze środków Funduszu im. Komisji Edukacji Narodowej.

Pomoc materialna, o której mowa, może mieć dwojaki charakter :

Socjalny

Stypendium szkolne
Zasiłek szkolny

Motywacyjny

Stypendium za wyniki w nauce lub za osiągnięcia sportowe.
Stypendium Prezesa Rady Ministrów.
Stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.
Stypendium ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Ustawa podkreśla, że uczniowi może być przyznana jednocześnie pomoc materialna o charakterze socjalnym i motywacyjnym.
Stypendia przyznawane są na wniosek:

Rodziców (prawnych opiekunów) albo pełnoletniego ucznia, po zasięgnięciu opinii dyrektora szkoły.
Dyrektora szkoły ( w praktyce pedagoga szkolnego lub wychowawcy ).
Stypendia i zasiłki szkolne mogą być również przyznawane z urzędu.

STYPENDIUM SZKOLNE

Stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie oraz innych okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy materialnej takich jak bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność itp.
Miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż 351,00 zł netto.
Wysokość stypendium kształtuje się ( rok 2009 gmina Kraków ) w granicach od 330 zł do 768 zł miesięcznie.

Stypendium może być przyznane w formie:

Całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych realizowanych poza szkołą.
Pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności zakupu podręczników.
Całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów związanych z pobieraniem nauki poza miejscem zamieszkania ( uczniom szkół ponadgimnazjalnych lub słuchaczom kolegiów ).

Stypendium szkolne realizowane jest poprzez:

Refundację poniesionych kosztów związanych z edukacją na podstawie faktur lub rachunków imiennych wystawionych na wnioskodawcę.
W szczególnych sytuacjach (zakup za drobną kwotę, zakup podręczników używanych, organizowania przez szkołę wycieczek i wyjść do teatru, kina, na basen) dopuszcza się możliwość dokumentowania wydatku pisemnym oświadczeniem. W każdej takiej sytuacji decyzję o uznaniu tej formy rozliczenia podejmuje dyrektor szkoły ( w praktyce, pedagog szkolny - jeżeli zajmuje się rozliczaniem stypediów - rozeznaje czy oświadczenie złożone przez rodzica jest zgodne z prawda i przedstawia je do akceptacji dyrektorowi szkoły ).
Zakup przez szkołę lub Wydział Edukacji pomocy edukacyjnych.

Na co konkretnie można przeznaczyć stypendium szkolne?

Całkowite lub częściowe pokrycie kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych realizowanych poza szkołą: nauka języków obcych, zajęcia sportowe, taneczne, recytatorskie itp.
Pomoc rzeczowa o charakterze edukacyjnym w tym w szczególności zakup podręczników, zeszytów, przyborów szkolnych, tornistra, stroju na zajęcia wychowania fizycznego, obowiązującego zgodnie z regulaminem szkoły stroju szkolnego, atlasów, encyklopedii, słowników, instrumentów muzycznych, pokrycie kosztów abonamentu internetowego, wyjazdu na wycieczkę szkolną, zieloną szkołę, czy nawet mikroskop dla ucznia zainteresowanego biologią.
Całkowite lub częściowe pokrycie kosztów związanych z pobieraniem nauki poza miejscem stałego zamieszkania w przypadku uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz słuchaczy kolegiów, tj. koszty zakwaterowania, przejazdu itp.

Zakup codziennej odzieży i obuwia, umożliwiającego uczniowi uczęszczanie do szkoły (kurtka, buty) należy do zakresu pomocy społecznej i nie może być finansowany w ramach stypendium szkolnego.

ZASIŁEK SZKOLNY

Zasiłek szkolny może być przyznany uczniowi znajdującemu się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzenia losowego. Przez zdarzenie losowe należy rozumieć w szczególności:

Pożar lub zalanie mieszkania.
Nagłą chorobę w rodzinie ucznia.
Śmierć rodzica lub prawnego opiekuna.
Nieszczęśliwy wypadek powodujący trwały uszczerbek na zdrowiu członków rodziny ucznia.
Kradzież w mieszkaniu ucznia.

Zasiłek szkolny może być przyznany w formie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym lub świadczenia pieniężnego na pokrycie wydatków związanych z procesem edukacyjnym, raz lub kilka razy w roku, niezależnie od otrzymywanego stypendium szkolnego.
Wysokość zasiłku szkolnego nie może przekroczyć jednorazowo 320 zł.
O zasiłek ten można ubiegać się w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od wystąpienia zdarzenia uzasadniającego przyznanie tego zasiłku.

STYPENDIUM ZA WYNIKI W NAUCE

Stypendium za wyniki w nauce może być przyznane uczniowi, który uzyskał wysoką średnią ocen w okresie (semestrze) poprzedzającym okres (semestr), w którym przyznaje się to stypendium.
Stypendium to stanowi nagrodę dla ucznia zaangażowanego w naukę i osiągającego wysokie oceny.
Wymaganą średnią ocen ustala komisja stypendialna powołana w szkole przez dyrektora szkoły.
Przed ostatecznym ustaleniem wymaganej średniej ocen, komisja stypendialna obowiązana jest zasięgnąć opinii dwóch organów szkoły:

Rady pedagogicznej.
Samorządu uczniowskiego.

O przyznanie tego stypendium można ubiegać się nie wcześniej niż po ukończeniu pierwszego semestru nauki w danym typie szkoły.
Nie przyznaje się:

Uczniom klas I-III szkoły podstawowej.
Uczniom klasy IV szkoły podstawowej do ukończenia pierwszego okresu nauki.

Wyłączenie wskazanych wyżej grup uczniów z możliwości przyznawania im stypendium za wyniki w nauce jest podyktowane przede wszystkim faktem, iż w klasach I-III szkoły podstawowej nie można ustalić średniej ocen (stosowana jest tam ocena opisowa), a ponadto wątpliwości budzi motywowanie uczniów w ten sposób na tak wczesnym etapie edukacyjnym.
Stypendium za wyniki w nauce przyznaje dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej, w ramach środków przyznanych przez organ prowadzący na ten cel w budżecie szkoły. Wypłacane jest ono raz w semestrze, a jego wysokość ustala dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii komisji stypendialnej i rady pedagogicznej oraz w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę. Wysokość stypendium nie może być wyższa niż dwukrotność kwoty zasiłku rodzinnego, o której mowa w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

STYPENDIUM ZA OSIAGNIECIA SPORTOWE

Warunkiem otrzymania stypendium za osiągnięcia sportowe jest uzyskanie wysokich wyników we współzawodnictwie sportowym na szczeblu co najmniej międzyszkolnym.
Stypendium to, podobnie jak stypendium za wyniki w nauce, jest udzielane przez szkołę i ma charakter fakultatywny.
O jego przyznanie uczeń może ubiegać się nie wcześniej niż po ukończeniu pierwszego semestru nauki w danym typie szkoły.
Stypendium tego nie przyznaje się, analogicznie jak w przypadku stypendium za wyniki w nauce, uczniom klas I-III szkoły podstawowej oraz uczniom klasy IV do ukończenia pierwszego semestru nauki.
Stypendium za osiągnięcia sportowe przyznaje dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej, w ramach środków przyznanych przez organ prowadzący na ten cel w budżecie szkoły .
Podobnie jak stypendium za wyniki w nauce, wypłacane jest ono raz w okresie, a jego wysokość ustalana jest przez dyrektora szkoły, po zasięgnięciu opinii komisji stypendialnej i rady pedagogicznej oraz w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę.
Wysokość tego stypendium nie może być wyższa niż dwukrotność kwoty zasiłku rodzinnego.

STYPENDIUM PREZESA RADY MINISTRÓW

Stypendium to jest adresowane do wybitnie uzdolnionych uczniów szkół, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości.
Stypendium Prezesa Rady Ministrów przyznaje się jednemu uczniowi danej szkoły, który spełnia warunki do otrzymania tej formy świadczenia. Aby otrzymać stypendium Prezesa Rady Ministrów należy:

Otrzymać promocję z wyróżnieniem, uzyskując przy tym najwyższą w danej szkole średnią ocen.
Wykazywać szczególne uzdolnienia w co najmniej jednej dziedzinie wiedzy, uzyskując w niej najwyższe wyniki, a w pozostałych dziedzinach wiedzy wyniki co najmniej dobre.

Stypendium jest przyznawane przez Prezesa Rady Ministrów na okres od września do czerwca w danym roku szkolnym .

STYPENDIUM MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU

Aby uzyskać stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania należy posiadać wybitne osiągnięcia edukacyjne, w szczególności:

Być laureatem międzynarodowej olimpiady lub laureatem i finalistą olimpiady przedmiotowej o zasięgu ogólnopolskim lub turnieju.
Być laureatem konkursu na pracę naukową, organizowanego przez instytucję naukową lub stowarzyszenie naukowe.
Być uczniem szkoły ponadgimnazjalnej uzyskującym najwyższe wyniki w nauce według indywidualnego programu lub toku nauki.
Być uczniem uczestniczącym w zajęciach przewidzianych tokiem studiów na podstawie przepisów w sprawie zasad i warunków uczestniczenia wybitnie uzdolnionych uczniów w zajęciach przewidzianych tokiem studiów na kierunkach zgodnych z uzdolnieniami oraz zasad zaliczania tych zajęć.
Być uczniem, który uzyskał wysokie wyniki we współzawodnictwie sportowym na szczeblu krajowym lub międzynarodowym.

Stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania przyznaje minister właściwy do spraw oświaty i wychowania.

STYPENDIUM MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO

Stypendium ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może być przyznane uczniowi szkoły artystycznej prowadzącej kształcenie w zawodzie artystycznym.
O przyznanie tego stypendium uczeń może się ubiegać nie wcześniej niż po ukończeniu pierwszego roku nauki w danym typie szkoły artystycznej i nie częściej niż raz w roku, o ile spełnił jedno z następujących warunków:

Uzyskał w semestrze bardzo dobrą średnią ocen z przedmiotów artystyczno – zawodowych.
Został laureatem międzynarodowego lub krajowego konkursu artystycznego.

Stypendia przyznaje, określa ich liczbę oraz wysokość minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, odrębnie w każdym roku szkolnym.

DOFINANSOWANIE DO ZAKUPU PODRĘCZNIKÓW

Pomoc w formie dofinansowania zakupu podręczników uczeń może otrzymać ze względu na jedno z trzech wymienionych kryteriów :

pochodzi z rodziny, w której dochód na jednego jej członka nie przekracza kwoty 351,00 zł netto za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku,
pochodzi z rodziny, w której dochód na osobę przekracza to kryterium dochodowe, ale istnieją powody pozwalające dyrektorowi szkoły podjąć decyzję, o udzieleniu uczniowi takiej pomocy.

Ubóstwo.
Sieroctwo.
Bezdomność.
Bezrobocie.
Niepełnosprawność.
Długotrwała lub ciężka choroba.
Przemoc w rodzinie.
Potrzeba ochrony macierzyństwa lub wielodzietności.
Bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych i wielodzietnych.
Brak umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo - wychowawcze.
Trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy.
Trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego.
Alkoholizm lub narkomania.
Zdarzenia losowego i sytuacje kryzysowej.
Klęski żywiołowej lub ekologicznej.

uczeń posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci :

słabo widzących,
niesłyszących,
z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim,
z niepełnosprawnościami sprzężonymi w przypadku, gdy jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność wymieniona wyżej.

Na podstawie dwóch pierwszych kryteriów, o dofinansowanie mogą starać się rodzice dzieci :

w klasach I-III szkoły podstawowej,
w klasie II gimnazjum,
w klasach I-III ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia,
w klasie II ogólnokształcącej szkoły muzycznej II stopnia,
w klasie II ogólnokształcącej szkoły sztuk pięknych,
w klasie V ogólnokształcącej szkoły baletowej.

Na podstawie kryterium trzeciego ( orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ) rodzice wszystkich dzieci posiadających wskazane orzeczenie.
Kwota dofinansowania jest różna i w zależności od ceny podręczników na różnych etapach kształtuje się następująco:

Klasa I: ..... zł.
Klasa II: ..... zł.
Klasa III: ..... zł.
Klasa II gimnazjum: ..... zł.

Dofinansowanie do zakupu podręczników - procedura

Rodzice składają wniosek o dofinansowanie w szkole, do której uczęszcza dziecko.
Do wniosku dołącza się zaświadczenie o wysokości dochodów lub zaświadczenie o korzystaniu ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej lub - w uzasadnionych przypadkach - oświadczenie o wysokości dochodów.
W sytuacji gdy dochód rodziny przekracza 351 zł. netto na osobę, do wniosku należy dołączyć uzasadnienie. Nie dołącza się natomiast informacji o wysokości dochodów.
Rodzice dokonują zakupu podręczników.
Rodzice przedstawiają dyrektorowi szkoły ( w praktyce pedagogowi szkolnemu ) dowód zakupu podręczników.
Dyrektor szkoły ( pedagog szkolny ) przekazuje rodzicom dofinansowanie ( do wysokości wartości pomocy ).

GORĄCY POSIŁEK

Pomoc w postaci gorącego posiłku ( przeważnie chodzi o sfinansowanie dziecku obiadów w stołówce szkolnej ) może być przyznana uczniowi przez MOPS bezpłatnie, jeżeli dochód na osobę w jego rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego.
Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej kryterium dochodowe to 351 zł na jednego członka rodziny.
Pomoc może być ponadto przyznana odpłatnie jeżeli dochód na osobę w rodzinie przekracza 150% a jednocześnie nie przekracza 200% kryterium dochodowego, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej. Odpłatność za świadczenie wynosi wówczas 25 % kosztu posiłku. Pozostałe 75 % pokrywa MOPS.
Decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, jest wydawana po przeprowadzeniu przez pracownika socjalnego rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Wymagane dokumenty

Ustny lub pisemny wniosek o udzielenie pomocy w formie gorącego posiłku.
Dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający tożsamość - do wglądu.
Oryginały zaświadczeń potwierdzających dochody rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o pomoc ( wzory zaświadczeń można uzyskać w poszczególnych filiach Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, Dziale Pomocy Bezdomnym oraz w Dziale Rodzin Zastępczych ).
W razie konieczności inne dokumenty potwierdzające trudną sytuację życiową.

Pomoc w formie posiłku może zostać przyznana

Dzieciom do 7 roku życia.
Uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej.
Osobom i rodzinom w szczególności z powodu:
- Ubóstwa.
- Sieroctwa.
- Bezdomności.
- Bezrobocia.
- Niepełnosprawności,
- Długotrwałej lub ciężkiej choroby.
- Przemocy w rodzinie.
- Potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności.
- Bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych i wielodzietnych.
- Braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo - wychowawcze.
- Trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy.
- Trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego.
- Alkoholizmu lub narkomanii.
- Zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej.
- Klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Rodzice i opiekunowie, którzy chcieliby zapewnić swoim dzieciom obiad w szkole powinni złożyć wniosek we właściwej ze względu na miejsce swojego zamieszkania Filii Ośrodka Pomocy Społecznej ( wniosek można złożyć siedzibie Filii osobiście lub telefonicznie ). Pracownik socjalny Ośrodka w celu ustalenia sytuacji bytowej rodziny przeprowadza w miejscu zamieszkania zgłaszającej się osoby wywiad środowiskowy.
Pomoc może być również przyznana na podstawie wniosku złożonego przez szkołę do której dziecko uczęszcza. Szkoła może przekazać do Ośrodka Pomocy Społecznej listę dzieci, które według rozeznania wychowawców i pedagogów wymagają wsparcia w zakresie dożywiania lub dotychczas były objęte taką pomocą i wskazana jest jej kontynuacja.
Informację o dziecku, które należy objąć dożywianiem można również przekazać telefonicznie do właściwej Filii Ośrodka. W obu przypadkach skutkuje to wszczęciem przez Ośrodek Pomocy Społecznej postępowania administracyjnego w sprawie przyznania posiłków w szkole (przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i ustalenie sytuacji dochodowej rodziny). W powyższych przypadkach jednak przyznanie pomocy wymaga zgody rodzica, która udzielana jest trakcie wizyty pracownika socjalnego w miejscu zamieszkania rodziny.
Wniosek o przyznanie pomocy w formie posiłku dla dziecka w szkole można składać w trakcie całego roku szkolnego. Pomoc przyznawana jest decyzją i może obejmować cały rok szkolny z wyłączeniem dni wolnych od nauki szkolnej.

W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” istnieje dodatkowa możliwość objęcia dzieci uczęszczających do szkoły pomocą w formie gorącego posiłku.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy uczeń wyraża chęć zjedzenia posiłku, dyrektor placówki udziela pomocy w formie posiłku. Liczba dzieci objętych pomocą w tym trybie postępowania nie może przekroczyć 10 % ogólnej liczby dzieci objętych dożywianiem w danym miesiącu na podstawie decyzji administracyjnych wydanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej.
Pomoc w formie posiłku udzielana na podstawie decyzji dyrektora placówki będzie finansowana ze środków Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wyłącznie w zakresie, który nie przekracza ustalonej dla szkoły liczby dzieci. Miejski Ośródek Pomocy Społecznej nie przekaże środków na zakup posiłku dla dzieci, których nie obejmuje limit.
Pomoc udzieloną w tym trybie należy rozliczać na osobnych listach, jako posiłki wydane na podstawie art. 6 a ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. ustanowieniu programu wieloletniego „Pomoc państwa w zakresie dożywiania”, które należy przekazywać do Filii Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej właściwej ze względu na współpracę z wybraną Dzielnicą, z uwzględnieniem miejsca zamieszkania dziecka.
Filia przekazuje placówce środki na pokrycie wydatków za wydane posiłki. W przypadku, gdy dzieci, którym dyrektor przyznał pomoc zamieszkują na terenie Dzielnic przyporządkowanych różnym Filiom, należy przygotować odrębne listy dla każdej z Filii.
Zgodnie z art. 6 a ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. ustanowieniu programu wieloletniego „Pomoc państwa w zakresie dożywiania”, Dyrektorzy placówek mają obowiązek przekazywania do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, pisemnej informacji o objęciu dziecka pomocą.

Podstawa prawna

Art. 8 ust. 1 pkt. 2, art. 17 ust. 1 pkt. 3, art. 48 ust. 1 i 4, art. 102, art. 106. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950).
Art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” (Dz. U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2259).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” (Dz. U. 2006 Nr 25, poz. 186).
Uchwała Nr CVI/1073/06 Rady Miasta Krakowa z dnia 12 kwietnia 2006 r. w sprawie zasad ponoszenia odpłatności za świadczenia w postaci posiłków.
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” (Dz. U. Nr 225 poz. 1487)